Mạch tự động điều khiển đèn trong phòng

1.Sơ đồ mạch:

2.Giới thiệu:

Đây là một mạch điện tự động điều khiển đèn điện trong phòng chỉ dùng một bộ cảm biến ánh sáng. Vì vậy khi một người bước vào phòng thì bộ cảm biến sinh ra một xung và làm cho đèn sáng. Khi người đó đi ra khỏi phòng thì bộ cảm biến lại sinh ra một xung khác làm tắt đèn. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra khi có 2 người cùng bước vào phòng ( người này đi sau người kia). Bộ cảm biến sẽ sinh ra 2 xung và làm cho đèn trở lại trạng thái tắt. Mạch điện được mô tả ở trên sẽ giải quyết vấn đề này.

3.Nguyên lý hoạt động:

Mạch điện gồm có một bộ nhớ nhỏ mà có thể tự động mở và tắt đèn như mong muốn. Mạch điện dùng 2 LDR ( điện trở phụ thuộc ánh sáng ) mà chúng được đặt theo thứ tự trước sau (cách nhau khoảng 50cm), vì vậy chúng có thể nhận biết một cách riêng biệt một người bước vào phòng hoặc là đi ra khỏi phòng. Sau khi xử ly,đầu ra của 2 bộ cảm biến LDR được sử dụng để phối hợp với những trạng thái của LED màu khi một người bước vào phòng thì LED sẽ phát ra màu xanh và khi người đó đi ra khỏi phòng thì LED sẽ phát ra màu đo. Những ngõ ra này sẽ đồng thời được đưa đến 2 bộ đếm số. Một trong số 2 bộ đếm số sẽ đếm lên: +1, +2, +3 …vv khi có nhiều người lần lượt bước vào phòng và bộ đếm kia sẽ đếm ngược lại: -1, -2, -3 …vv khi có nhiều người đi ra khỏi phòng. Những bộ đếm này sử dụng IC CD4017. Tầng tiếp theo bao gồm 2 IC logic mà chúng có thể kết hợp những ngõ ra của 2 bộ đếm và xác định xem liệu có còn người nào đó vẫn còn trong phòng hay không. Khi sử dụng LDR trong mạch điện thì phải cẩn thận tránh để chúng bị ảnh hưởng bởi ánh sáng. Nếu muốn thì có thể sử dụng cảm biến có giá trị thay đổi được để thay thế cho LDR. Những bộ cảm biến này được lắp đặt sao cho khi có người đi vào hoặc đi ra khỏi phòng thì người đó sẽ chắn ngang ánh sáng theo thứ tự cảm biến này sau cảm biến kia. Khi một người đi vào phòng, thì trước tiên người đó sẽ ngăn cản ánh sáng từ LDR1, tiếp đến là LDR2. Khi một người đi ra khỏi phòng thì nó sẽ thay đổi trạng thái. Trong trường hợp bình thường thì cả 2 LDR đều bị giảm cường độ ánh sáng, và như vậy trở kháng của chúng rất thấp (khoảng 5 kilo Ohm). Như vậy cuối cùng, chân ra của cả 2 bộ đếm thời gian (IC1 và IC2), mà được định dạng như là những mạch flip-flop đơn ổn, đều bị chốt gần với điện áp cấp vào là +9V. Khi sự giảm cường độ sáng của LDR được ngăn cản thì trở kháng của chúng tăng lên rất lớn và điện thế ở chân 2 của nó gần như bằng 0 (nối đất), khi đó mạch flip-flop bắt đầu hoạt động. Những tụ điện được mắc vào giữa chân 2 và đất để chống nhiễu. Khi một người đi vào phòng, LDR1 hoạt động trước và đó là kết quả trong sự hoạt động của IC1 đơn ổn. Phía trước cực B của cặp transitor T1-T2 xuất hiện 1 xung ngắn ở ngõ ra nhanh chóng nạp điện cho tụ C5. Nhưng ngay khi đó cực C của transistor T1 và T2 lại ở trạng thái có trở kháng cao bởi vì chân 3 của IC2 có điện thế thấp và diode D4 không dẫn điện. Nhưng khi vẫn là người đó đi qua LDR2, thì IC2 đơn ổn được khởi động. Chân 3 chuyển lên mức cao và điện thế này đi qua diode D4 và được đưa đến cặp transistor T1-T2. Kết quả là cặp transistor dẫn điện bởi vì tụ C5 giữ lại điện tích trong một lúc và thời gian nó xả hết được điều khiển bởi điện trở R5. Vì thế cho nên LED xanh được phát sáng một cách tức thời. Giống như vậy, ngõ ra cũng được đưa đến IC3 mà nó có hoạt động như một đồng hồ đếm. Ứng với mỗi ngõ vào của mỗi người vào sẽ làm ngõ ra của IC3 ( đang ở mức cao) sẽ tăng lên theo. Ơ tầng này, cặp transistor T3-T4 không dẫn điện bởi vì ngõ ra chân 3 của IC1 không còn ở mức dương nữa vì vậy độ rộng xung ở ngõ ra ngắn hơn và do đó cực C của transistor tiến gần đến mức cao. Khi có người đi ra khỏi phòng, thì LDR2 được hoạt động trước và sau đó là LDR1 hoạt động. Khi một nữa phần dưới của mạch cũng giống như nữa phần trên, lúc này với sự sai lệch của mỗi người sẽ làm cho LED đỏ phát sáng một cách tức thời và ngõ ra của IC4 cũng được tăng lên giống như trong trường hợp của IC3. Ngõ ra của IC3 và của cả IC4 ( sau khi được đảo bởi cổng đảo N1 đến N4 ) được hợp lại bởi cổng AND ( A1 đến A4 ) sau đó là cổng OR ( sử dụng diode D5 đến D8 ). Hiệu ứng thực đó là khi có người đi vào phòng, ngõ ra có it61 nhất một cổng AND ở mức cao, vì transistor T5 dẫn điện và cấp năng lượng cho RL1. Bóng đèn được nối với tiếp điểm chính N/O của rờ le RL1 cũng được phát sáng. Khi mọi người đi ra khỏi phòng, và đến khi không còn ai trong phòng thì dây nối của ngõ ra OR vẫn tiếp tục trả về mức cao có nghĩa là bóng đèn vẫn còn sáng, tới khi tất cả mọi người đi vào đã đi ra hết khỏi phòng. Số người tối đa mà mạch điện này có thể kiểm soát được là 4, một khi thiết bị nhận được xung thứ 5 thì nó sẽ trả lại trạng thái như ban đầu. Tuy nhiên mạch cũng có thể dễ dàng đếm đến 9 người bằng cách thay đầu nối của chân 1 với chân trả về trạng thái ban đầu (15) và sử dụng ngõ ra từ Q1 đến Q9 của bộ đếm CD4017 và có thể thêm vào các cổng AND và diode

View more latest threads same category: